Zer da?
Crowdfunding solidarioa (edo dohaintza bidezko crowdfundinga) pertsona askok internet bidez egindako dohaintza txikien bidez elkartasunezko proiektuak finantzatzea da.
Zertan bereizten da gainerako crowdfunding motetatik?
Crowdfunding solidarioaren eta gainerako crowdfunding moten arteko alde nagusia –izan sari bidezkoa, inbertsio bidezkoa edo mailegu bidezkoa– zera da: crowdfunding solidarioan ez dagoela ordainik.
Sari bidezko crowdfundingean, izenak berak dioen bezala, erabiltzaileek ekarpenak egiten dituzte proiektuaren sustatzailea dirua biltzen ari den produktua trukean jasotzeko.
Inbertsio bidezko crowdfundingean, parte-hartze bat eskaintzen da “kapital-bazkide” modura.
Eta mailegu bidezko crowdfundingean, jarritako diruaren gaineko interes-tasa bat eskaintzen da.
Ikusten duzuen bezala, ordain argi eta ukigarririk eskaintzen ez duen crowdfunding mota bakarra crowdfunding solidarioa da. Eta argi eta ukigarri diot, ni pertsonalki ez natorrelako bat crowdfunding solidarioak ordainik eskaintzen ez duelakoarekin. Jasotzen duzuna dirutan neurtu ezin izateak ez du esan nahi ez denik existitzen. Eta trukean zerbait jasotzeak, segundoz batez zeure buruarekin ondo sentitzea besterik ez bada ere, ez du esan nahi ekintzak solidarioa izateari uzten dionik. Baina, nolanahi ere, beste gai bat da hori, beste post honetan jada eztabaidatua:
Utz dezagun alde batera nire iritzi pertsonal eta partikularra, eta jar gaitezen orain iritzi-estandar orokorretan. Argi dago crowdfunding solidarioak desabantaila handia duela gainerakoen aldean. Azter ditzagun, beraz, zein diren haren abantaila eta desabantaila nagusiak.
Crowdfunding solidarioaren (edo dohaintza bidezkoaren) abantaila eta desabantaila nagusiak
DESABANTAILAK
Sariak:
Argi dago nagusiena eta aipagarriena dela falta zaiola besteek duten erakargarritasun nagusia: trukean zerbait eskaintzea. Izan ere, crowdfunding (ez solidario) kanpainen arrakastaren zati handi bat eskainitako saria zein erakargarria den horretan datza.
Norberaren onura
Baina ez da hain garrantzitsua proiektuaren sustatzaileak ere zerbait jasotzen duela trukean: bere proiektua aurrera eramatea, besterik gabe. Horrek, sarritan, etekin ekonomikoren bat lortzea ere ekarriko du ziurrenik.
Komunikazio zuzena
Horrela, proiektuaren sustatzaileak bide zuzen bat aurkitzen du crowdfundingean –lehen existitzen ez zena– behar duen finantzaketa lortzeko. Bere kontsumitzaileen finantzaketa zuzena da, eta bide tradizional eta normalean konplexuaren bidez inbertitzaileak bilatu eta konbentzitzeko ahalegin neketsuak saihesten ditu.
Eskaria benetan ezagutzea
Bere kontsumitzaileen finantzaketa zuzena bilatuz, modu fidagarriagoan egiaztatzen du bere produktuak zer-nolako eskari erreala sortzen duen. Eskariak aurreikuspenak gainditzen baditu, hura ekoizteko behar duen finantzaketa jasoko du proportzionalki; aitzitik, eskaria ez bada iristen produktua modu errentagarrian garatzeko behar diren gutxienekoetara, sustatzaileak ez du ezin duen zerbait ekoizteko betebeharrik, ez baitu bere helburua lortu, eta ez zaie kobratzen ekarpena egitea erabaki zuten pertsonei.
Irabazi pertsonala
Bestalde, mota honetako crowdfunding proiektu bat sortzen duenak irabazi-asmoren bat izaten du atzean: dela noizbehinkako kopuru bat irabazteko, dela ekiten saiatzen ari den horretatik bizi nahi duelako. Horrek erabateko dedikazioa dakar, eta bere ahalegin guztiak horretan inberti ditzake, bai denbora bai dirua. Ondorioz, kanpaina landuagoa eta sakonagoa lortzen da, eta, beraz, arrakasta izateko aukera gehiago dituena.
Inbertsioa
Crowdfunding solidarioan, normalean funtsen premia bat izaten denez eta edozein zenbateko erabilgarria izan daitekeenez, ez da hainbeste denbora ezta hainbeste ahalegin ekonomiko inbertitzeko joera izaten; izan ere, alde batetik, funtsak urriak eta beharrezkoak dira, edo sustatzaileek proiektutik kanpoko betebeharrei ere denbora eskaini behar diete.
Plataforma xumeagoak
Eta ildo beretik jarraituz, crowdfunding solidarioko plataformek beraiek xumeagoak izateko joera izan ohi dute; izan ere, beren lehiakortasuna eta ahaleginak zerbitzu-komisiorik ez izatera edo komisioa murriztera bideratu ohi dituzte, eta horrek askoz txikiagoak bihurtzen ditu beren sustapen-, aholkularitza- eta hedapen-zerbitzuak.
Ikuspegi okerra
Crowdfunding solidarioaren arazo orokorra da eredu hau kopiatzen saiatu dela haren abantailez baliatu ezinik, eta, aitzitik, ez duela bere eredu propioa garatu nahi izan bere abantaila propioekin.
ABANTAILAK
Sari ukiezina
Kontraesankorra badirudi ere, crowdfunding solidarioaren abantaila nagusia (materiala den) saririk ez eskaintzea da. Eta arrazoia da ez duela behar.
Eskari handiagoa, irismen handiagoa
Gainerako crowdfunding-motek eskaintzen duten sarian interesa duten pertsonak aurkitu behar dituzte; esan dezakegu jende gehienak ez dituela gustu berak, eta, beraz, bere eskariaren tamaina, handia edo txikia izan, bakoitzaren gustu eta interes pertsonalek mugatuta dagoela argi dago.
Aldiz, ziurta dezakegu jende gehiena ona dela eta lagundu nahi duela. Batzuek gehiago, beste batzuek gutxiago, baina jende gehiena gai da sufritzen dutenekin eta laguntza behar dutenekin sentsibilizatzeko.
Beste kontu bat da urratsa egin eta lagun dezatela lortzea, baina gutxi gorabehera argi dagoena da interesatutako herritarren tamaina askoz handiagoa eta unibertsalagoa dela, eta, beraz, a priori abantaila bat dela. Oraindik ustiatzeko dagoen abantaila bat, baina aurrerago ulertuko duzu zergatik aipatzen dudan.
Malgutasun handiagoa
Bestalde, proiektuek ez dute zertan hasiera eta amaiera zehatzik izan. Nahiz eta gauzatzeko kopuru ekonomiko zehatz bat eta hori lortzeko muga-egun bat behar izan daitezkeen, beti horrela ez izateko aukera ere badago. Larrialdiko mediku-interbentzio bat egiteko zenbateko zehatz bat behar izan dezakezu, eta beraz, kopuru zehatz bat beharko duzu eta hura lortzeko muga-egun bat duzu. Baina ur-putzu bat eraiki behar izatea ere gerta daiteke, eta beraz, zenbateko ekonomiko zehatz bat behar duzu, baina ez duzu zertan hura lortzeko muga-egunik behar.
Edo, aitzitik, baliteke muga-egun bat izatea baina ez helburu ekonomiko zehatzik; izan ere, adibidez, data jakin batean nonbaitera botikak eraman nahi badituzu, zenbat eta diru gehiago jaso, orduan eta botika gehiago eramango dituzu. Baina baliteke ez helburu ekonomiko zehatzik ez premiazko muga-egunik ez izatea ere; adibidez, errefuxiatuei laguntzeaz arduratzen den elkarte bat bazara, zenbat eta diru gehiago bildu, hobeto lagundu ahal izango duzu, baina ez dakizu zenbat denboraz beharko duzun.
Larrialdi zehatza edo denboran mantendua
Aukera-aniztasun hori abantaila handia da, gainerako crowdfunding-motek ez dutena. Egia den arren helburu ekonomiko zehatz bat eta muga-egun bat dituzunean larrialdi-izaerak laguntzaileak gehiago mobilizatu ohi dituela. Denboran mantentzen zarenean, aldiz, laguntza aldizka eta modu iraunkorrean jaso dezakezula esan nahi du. Horrek esan nahi du dohaintza-emaileek aldizka jar dezaketela dirua; gainerako crowdfunding-motetan hori ezinezkoa da, sartu, zure ekarpen puntuala egin, zure saria lortu eta proiektua amaitu egiten baita.
Bere burua elikatzen du
Ekarpenak denboran mantendu ahal izatearen abantaila honek aurreko puntura garamatza berriro, eta horregatik nabarmentzen nuen proiektu solidarioek publiko potentzialki handiagoa dutela. Proiektu solidario batekin lagundu baduzu, seguruenik erraza izango da plataforman dauden beste proiektu solidario batzuekin ere sentsibilizatzea.
Beste kontu bat da gustatuko litzaizukeen guztiekin lagundu ahal izatea. Bistan denez, bakoitzak dituen finantzak ditu eta, asko nahi izanda ere, agian ezin izango du gustatuko litzaizkiokeen guztiekin lagundu. Baina agian beste batean edo horietako batzuetan bai. Hau gainerako crowdfunding-motekin ere gerta daiteke: interesa duzun saria lortzeko sartzen zara eta agian interesgarria izan daitekeen beste bat aurkitzen duzu. Baina agian ez, agian gainerakoak ikusi eta batek ere ez dizu interesik pizten. Hori zailagoa da crowdfunding solidarioan gertatzea, bere izaeragatik beragatik; izan ere, lehen nioen bezala, proiektu gehiagorekin lagundu ala ez, ahal izan ala ez, ziur aski probableena da sentsibilizatzea edo behintzat gainerakoekin lagundu nahi izatea.
Aldizkako ekarpenak
Horrek crowdfunding solidarioaren oraindik ustiatzeko dagoen beste abantaila batera garamatza. Dohaintzak denboran mantendu badaitezke eta oso posible bada beste proiektu batzuei laguntzeko interesa izatea, zergatik ez eman “bazkide” egiteko eta zure intereseko kausekin aldizka laguntzeko aukera?
Ikuspegi berria
Benetako abantaila da prozesuari buelta eman dakiokeela. Ez duzu zertan proiektu solidario batek erakarri eta orduan erabaki zer zenbatekorekin lagundu nahi duzun. Aitzitik, prozesua alderantzikatu eta lehenik zer zenbatekorekin lagundu ahal eta nahi dudan pentsa daiteke, eta gero nola banatu erabaki: hilero, astero edo urtero.
Hori da abantaila handia: pertsona gehienak solidarioak dira eta besteei lagundu nahi diete. Tresnak eta erraztasunak eman besterik ez dago, beren aukera eta beharretara egokitzeko. Eta hori crowdfunding solidarioak egin dezake.
Crowdfunding solidarioaren abantailak Kukumikun
Horregatik, Kukumiku.com-en oso kontziente gara abantailetan jarri behar dugula arreta, eta proiektuei helburu eta denbora askatasuna ematen diegu hura lortzeko; aldi berean, dohaintza-emaileei erraztasunak eta askatasuna ematen dizkiegu laguntzeko eta nola egin nahi duten aukeratzeko: zenbat, nola eta zer proiektutan.
Eta ez hori bakarrik: interneten formula berritzaile bat ere proposatzen dugu proiektuen hedapena zein diru-bilketa areagotzeko, beste crowdfunding mota batean tokirik izango ez lukeena.
Onlineko elkartasun-zozketak eta haien abantaila handiak; haiei buruz lasaiago irakur dezakezu estekatutako artikuluan.
Modu horretan, espazio inklusibo bat sortzen eta proiektuak zein laguntzaileak denboran mantentzen saiatzen gara —izan pertsonak, enpresak edo erakundeak—, ahalik eta eragile gehienen parte-hartzea indartu, sustatu eta denboran iraunaraziko duen leku bat sortzeko, guztiontzat gizatiarragoa eta bidezkoagoa izango den mundu bat sortzeko helburu pozgarrian.